حق شفعه

حق شفعه

مستند به ماده ۸۰۸ قانون مدنی، یکی از اسباب مالکیت، حق شُفعه می باشد که برای ایجاد حق شفعه باید شرایط ذیل تحقق یابد: 

ـ مال مورد نظر غیر منقول باشد. 

- مال غیر منقول قابل تقسیم نیز باشد.

ـ مال مشاع فقط بین دو شریک باشد که طبق ماده ۸۰۸ قانون مدنی، اگر تعداد شرکا بیش از دو نفر باشد، حق شفعه وجود نخواهد داشت.

ـ نقل و انتقال از طریق عقد بیع باشد.

چنان‌چه مال غیر منقول توسط یکی از شرکا به وسیله ای غیر از بیع به فرد دیگری واگذار شود، برای شریک دیگر حق شفعه ایجاد نمی گردد.

قدرت شفیع بر تادیه( پرداخت) ثمن 

این حق برای اینست که شرکا از شرکت خود در مال غیر منقول موجب ضرر نشوند، بنابراین شفیع باید با استفاده از این حق، قدرت بر تادیه ثمن داشته باشد که موجب ضرر مشتری نشود در غیر اینصورت اگر حق شفعه به شریک معسر داده شود موجب ضرر مشتری می شود. 

با عنایت به اینکه در ماده ۸۰۸ قانون مدنی بیان گردیده « شریک دیگر حق دارد قیمتی را که مشتری به او داده است به او بدهد و حصه ی مبیعه را تملک کند» و با توجه به صراحت ماده ۸۲۱ قانون مدنی که اشعار می دارد که « حق شفعه فوری است» می توان استنباط کرد که شفیع باید به محض اطلاع، ضمن اعلام تملک و قصد آن، ثمن معامله را پرداخت کند و یا از طریق سپردن آن در صندوق ثبت و فرستادن اظهارنامه ی رسمی مراتب را به مشتری اعلام دارد و چنان چه در شرایط احراز اعمال شفیع اختلافی وجود داشت دادگاه فقط در مقام اعلام صحت اِعمال حق می تواند اقدام به صدور رای کند به عبارتی حکم دادگاه جنبه ی اعلامی دارد نه تاسیسی.